Info w pigułce

Metoda podzielonej płatności czyli split payment po polsku

Zapowiadany od wielu miesięcy i przesuwany w czasie obowiązkowy split payment to kolejna zmiana, która budzi niepewność przedsiębiorców.

Kogo dotyczy i jakie obowiązki nakłada?

Obowiązkowy od 01.11.2019 split payment dotyczy wyłącznie transakcji pomiędzy podatnikami (B2B), które podlegają opodatkowaniu VAT w Polsce i w której kwota należności ogółem przekracza 15 000 zł brutto.

Kluczem jest nowy załącznik nr 15 do ustawy o VAT i od niego zaczynamy.

WYKAZ TOWARÓW I USŁUG, O KTÓRYCH MOWA W ART. 105A UST. 1, ART. 106E UST. 1 PKT 18A,
ART. 108A UST. 1A ORAZ ART. 108E USTAWY

Poz.

Symbol PKWiU

Nazwa towaru (grupy towarów)/nazwa usługi (grupy usług)

1

05.10.10.0

Węgiel kamienny

2

05.20.10.0

Węgiel brunatny (lignit)

3

ex 10.4

Oleje i tłuszcze zwierzęce i roślinne - wyłącznie olej z rzepaku

4

19.10.10.0

Koks i półkoks z węgla kamiennego i brunatnego (lignitu) lub torfu; węgiel retortowy

5

19.20.11.0

Brykiety i podobne paliwa stałe z węgla kamiennego

6

19.20.12.0

Brykiety i podobne paliwa stałe z węgla brunatnego (lignitu)

7

ex 20.59.12.0

Emulsje do uczulania powierzchni do stosowania w fotografice; preparaty chemiczne do stosowania w fotografice, gdzie indziej niesklasyfikowane - wyłącznie tonery bez głowicy drukującej do drukarek do maszyn do automatycznego przetwarzania danych

8

ex 20.59.30.0

Atrament do pisania, tusz kreślarski i pozostałe atramenty i tusze - wyłącznie kasety z tuszem bez głowicy do drukarek do maszyn do automatycznego przetwarzania danych

9

ex 22.21.30.0

Płyty, arkusze, folie, taśmy i pasy z tworzyw sztucznych, niewzmocnionych, nielaminowanych ani niepołączonych z innymi materiałami - wyłącznie folia typu stretch

10

24.10.12.0

Żelazostopy

11

24.10.14.0

Granulki i proszek z surówki, surówki zwierciadlistej lub stali

12

24.10.31.0

Wyroby płaskie walcowane na gorąco, o szerokości >= 600 mm, ze stali niestopowej

13

24.10.32.0

Wyroby płaskie walcowane na gorąco, o szerokości < 600 mm, ze stali niestopowej

14

24.10.35.0

Wyroby płaskie walcowane na gorąco, o szerokości >= 600 mm, z pozostałej stali stopowej, z wyłączeniem wyrobów ze stali krzemowej elektrotechnicznej

15

24.10.36.0

Wyroby płaskie walcowane na gorąco, o szerokości < 600 mm, z pozostałej stali stopowej z wyłączeniem wyrobów ze stali krzemowej elektrotechnicznej

16

24.10.41.0

Wyroby płaskie walcowane na zimno, o szerokości >= 600 mm, ze stali niestopowej

17

24.10.43.0

Wyroby płaskie walcowane na zimno, o szerokości >= 600 mm, z pozostałej stali stopowej, z wyłączeniem wyrobów ze stali krzemowej elektrotechnicznej

18

24.10.51.0

Wyroby płaskie walcowane, o szerokości >= 600 mm, ze stali niestopowej, platerowane, powlekane lub pokrywane

19

24.10.52.0

Wyroby płaskie walcowane, o szerokości >= 600 mm, z pozostałej stali stopowej, platerowane, powlekane lub pokrywane

20

24.10.61.0

Pręty walcowane na gorąco, w nieregularnie zwijanych kręgach, ze stali niestopowej

21

24.10.62.0

Pozostałe pręty ze stali, nieobrobione więcej niż kute, na gorąco walcowane, ciągnione lub wyciskane, włączając te, które po walcowaniu zostały skręcone

22

24.10.65.0

Pręty walcowane na gorąco, w nieregularnie zwijanych kręgach, z pozostałej stali stopowej

23

24.10.66.0

Pozostałe pręty z pozostałej stali stopowej, nieobrobione więcej niż kute, na gorąco walcowane, ciągnione lub wyciskane, włączając te, które po walcowaniu zostały skręcone

24

24.10.71.0

Kształtowniki otwarte, nieobrobione więcej niż walcowane na gorąco, ciągnione na gorąco lub wyciskane, ze stali niestopowej

25

24.10.73.0

Kształtowniki otwarte, nieobrobione więcej niż walcowane na gorąco, ciągnione na gorąco lub wyciskane, z pozostałej stali stopowej

26

24.20.11.0

Rury przewodowe w rodzaju stosowanych do rurociągów ropy naftowej lub gazu, bez szwu, ze stali

27

24.20.12.0

Rury okładzinowe, przewody rurowe i rury płuczkowe, w rodzaju stosowanych do wierceń ropy naftowej lub gazu, bez szwu, ze stali

28

24.20.13.0

Pozostałe rury i przewody rurowe, o okrągłym przekroju poprzecznym, bez szwu, ze stali

29

24.20.31.0

Rury przewodowe w rodzaju stosowanych do rurociągów ropy naftowej lub gazu, spawane, o średnicy zewnętrznej <= 406,4 mm, ze stali

30

24.20.33.0

Pozostałe rury i przewody rurowe, o okrągłym przekroju poprzecznym, spawane, o średnicy zewnętrznej <= 406,4 mm, ze stali

31

24.20.34.0

Rury i przewody rurowe, o przekroju poprzecznym innym niż okrągły, spawane, o średnicy zewnętrznej <= 406,4 mm, ze stali

32

24.20.40.0

Łączniki rur lub przewodów rurowych inne niż odlewane, ze stali

33

24.31.10.0

Pręty ciągnione na zimno oraz kątowniki, kształtowniki i profile, ze stali niestopowej

34

24.31.20.0

Pręty ciągnione na zimno oraz kątowniki, kształtowniki i profile, z pozostałej stali stopowej

35

24.32.10.0

Wyroby płaskie walcowane na zimno, ze stali, o szerokości < 600 mm, niepokrywane

36

24.32.20.0

Wyroby płaskie walcowane na zimno, ze stali, o szerokości < 600 mm, platerowane, powlekane lub pokrywane

37

24.33.11.0

Kształtowniki otwarte, formowane lub profilowane na zimno, ze stali niestopowej

38

24.33.20.0

Arkusze żeberkowane ze stali niestopowej

39

24.34.11.0

Drut ciągniony na zimno, ze stali niestopowej

40

24.41.10.0

Srebro nieobrobione plastycznie lub w postaci półproduktu, lub w postaci proszku

41

ex 24.41.20.0

Złoto nieobrobione plastycznie lub w postaci półproduktu, lub w postaci proszku, z wyłączeniem złota inwestycyjnego w rozumieniu art. 121 ustawy, z zastrzeżeniem poz. 43

42

24.41.30.0

Platyna nieobrobiona plastycznie lub w postaci półproduktu, lub w postaci proszku

43

bez względu na symbol PKWiU

Złoto inwestycyjne w rozumieniu art. 121 ustawy

44

ex 24.41.40.0

Metale nieszlachetne lub srebro, platerowane złotem, nieobrobione inaczej niż do stanu półproduktu - wyłącznie srebro, platerowane złotem, nieobrobione inaczej niż do stanu półproduktu

45

ex 24.41.50.0

Metale nieszlachetne platerowane srebrem oraz metale nieszlachetne, srebro lub złoto, platerowane platyną, nieobrobione inaczej niż do stanu półproduktu - wyłącznie złoto i srebro, platerowane platyną, nieobrobione inaczej niż do stanu półproduktu

46

24.42.11.0

Aluminium nieobrobione plastycznie

47

24.43.11.0

Ołów nieobrobiony plastycznie

48

24.43.12.0

Cynk nieobrobiony plastycznie

49

24.43.13.0

Cyna nieobrobiona plastycznie

50

24.44.12.0

Miedź nierafinowana; anody miedziane do rafinacji elektrolitycznej

51

24.44.13.0

Miedź rafinowana i stopy miedzi, nieobrobione plastycznie; stopy wstępne miedzi

52

24.44.21.0

Proszki i płatki z miedzi i jej stopów

53

24.44.22.0

Płaskowniki, pręty, kształtowniki i walcówka, z miedzi i jej stopów

54

24.44.23.0

Druty z miedzi i jej stopów

55

24.45.11.0

Nikiel nieobrobiony plastycznie

56

ex 24.45.30.0

Pozostałe metale nieżelazne i wyroby z nich; cermetale; popiół i pozostałości zawierające metale i związki metali - wyłącznie odpady i złom metali nieszlachetnych

57

ex 25.11.23.0

Pozostałe konstrukcje i ich części; płyty, pręty, kątowniki, kształtowniki itp. z żeliwa, stali lub aluminium - wyłącznie ze stali

58

ex 25.93.13.0

Tkaniny, kraty, siatki i ogrodzenia z drutu z żeliwa, stali lub miedzi; siatka rozciągana z żeliwa, stali lub miedzi - wyłącznie ze stali

59

ex 26.11.30.0

Elektroniczne układy scalone - wyłącznie procesory

60

26.20.1

Komputery i pozostałe maszyny do automatycznego przetwarzania danych

61

ex 26.20.21.0

Jednostki pamięci - wyłącznie dyski twarde (HDD)

62

ex 26.20.22.0

Półprzewodnikowe urządzenia pamięci trwałej - wyłącznie dyski SSD

63

ex 26.30.22.0

Telefony dla sieci komórkowych lub dla innych sieci bezprzewodowych - wyłącznie telefony komórkowe, w tym smartfony

64

26.40.20.0

Odbiorniki telewizyjne, nawet zawierające odbiorniki radiowe lub aparaturę do zapisu lub odtwarzania dźwięku lub obrazu

65

ex 26.40.60.0

Konsole do gier wideo (w rodzaju stosowanych z odbiornikiem telewizyjnym lub samodzielnym ekranem) i pozostałe urządzenia do gier zręcznościowych lub hazardowych z elektronicznym wyświetlaczem - z wyłączeniem części i akcesoriów

66

 26.70.13.0

Aparaty fotograficzne cyfrowe i kamery cyfrowe

67

27.20.2

Akumulatory elektryczne i ich części

68

28.11.41.0

Części do silników spalinowych wewnętrznego spalania, o zapłonie iskrowym, z wyłączeniem części do silników lotniczych

69

ex 28.23.26.0

Części i akcesoria do fotokopiarek - wyłącznie kasety z tuszem i głowicą drukującą do drukarek do maszyn do automatycznego przetwarzania danych, tonery z głowicą drukującą do drukarek do maszyn do automatycznego przetwarzania danych

70

ex  29.31.10.0

Wiązki przewodów zapłonowych i innych przewodów, w rodzaju stosowanych w pojazdach samochodowych, statkach powietrznych lub pływających - wyłącznie wiązki przewodów zapłonowych i innych przewodów, w rodzaju stosowanych w pojazdach samochodowych

71

29.31.21.0

Świece zapłonowe; iskrowniki; prądnice iskrownikowe; magnetyczne koła zamachowe; rozdzielacze; cewki zapłonowe

72

29.31.22.0

Silniki rozrusznikowe oraz rozruszniki pełniące rolę prądnic; pozostałe prądnice i pozostałe rodzaje wyposażenia do silników spalinowych

73

29.31.23.0

Sprzęt sygnalizacyjny elektryczny, wycieraczki do szyb, urządzenia zapobiegające zamarzaniu lub potnieniu szyb, w rodzaju stosowanych w pojazdach

74

29.31.30.0

Części pozostałego sprzętu i wyposażenia elektrycznego do pojazdów

75

29.32.20.0

Pasy bezpieczeństwa, poduszki powietrzne oraz części i akcesoria nadwozi

76

29.32.30.0

Części i akcesoria do pojazdów silnikowych (z wyłączeniem motocykli), gdzie indziej niesklasyfikowane

77

30.91.20.0

Części i akcesoria do motocykli i przyczep motocyklowych bocznych

78

ex 32.12.13.0

Biżuteria i jej części oraz pozostałe wyroby jubilerskie i ich części, ze złota i srebra lub platerowane metalem szlachetnym - wyłącznie części biżuterii i części pozostałych wyrobów jubilerskich ze złota, srebra i platyny, tj. niewykończone lub niekompletne wyroby jubilerskie i wyraźne części biżuterii, w tym pokrywane lub platerowane metalem szlachetnym

79

38.11.49.0

Wraki przeznaczone do złomowania inne niż statki i pozostałe konstrukcje pływające

80

38.11.51.0

Odpady szklane

81

38.11.52.0

Odpady z papieru i tektury

82

38.11.54.0

Pozostałe odpady gumowe

83

38.11.55.0

Odpady z tworzyw sztucznych

84

38.11.58.0

Odpady inne niż niebezpieczne zawierające metal

85

38.12.26.0

Niebezpieczne odpady zawierające metal

86

38.12.27

Odpady i braki ogniw i akumulatorów elektrycznych; zużyte ogniwa i baterie galwaniczne oraz akumulatory elektryczne

87

38.32.2

Surowce wtórne metalowe

88

38.32.31.0

Surowce wtórne ze szkła

89

38.32.32.0

Surowce wtórne z papieru i tektury

90

38.32.33.0

Surowce wtórne z tworzyw sztucznych

91

38.32.34.0

Surowce wtórne z gumy

92

 

Benzyny silnikowe, oleje napędowe, gazy przeznaczone do napędu silników spalinowych - w rozumieniu przepisów o podatku akcyzowym

93

 

Oleje opałowe oraz oleje smarowe - w rozumieniu przepisów o podatku akcyzowym

94

ex 58.29.11.0

Pakiety oprogramowania systemów operacyjnych - wyłącznie dyski SSD

95

ex 58.29.29.0

Pakiety pozostałego oprogramowania użytkowego - wyłącznie dyski SSD

96

ex 59.11.23.0

Pozostałe filmy i nagrania wideo na dyskach, taśmach magnetycznych itp. nośnikach - wyłącznie dyski SSD

97

bez względu na symbol PKWiU

Usługi w zakresie przenoszenia uprawnień do emisji gazów cieplarnianych, o których mowa w ustawie z dnia 12 czerwca 2015 r. o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1201 i 2538 oraz z 2019 r. poz. 730)

98

41.00.30.0

Roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków mieszkalnych (prace związane z budową nowych budynków, przebudową lub remontem istniejących budynków)

99

41.00.40.0

Roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków niemieszkalnych (prace związane z budową nowych budynków, przebudową lub remontem istniejących budynków)

100

42.11.20.0

Roboty ogólnobudowlane związane z budową autostrad, dróg, ulic i innych dróg dla pojazdów i pieszych oraz budową pasów startowych

101

42.12.20.0

Roboty ogólnobudowlane związane z budową dróg szynowych i kolei podziemnej

102

42.13.20.0

Roboty ogólnobudowlane związane z budową mostów i tuneli

103

42.21.21.0

Roboty ogólnobudowlane związane z budową rurociągów przesyłowych

104

42.21.22.0

Roboty ogólnobudowlane związane z budową sieci rozdzielczych, włączając prace pomocnicze

105

42.21.23.0

Roboty ogólnobudowlane związane z budową systemów irygacyjnych (kanałów), magistrali i linii wodociągowych, obiektów do uzdatniania wody i oczyszczania ścieków oraz stacji pomp

106

42.21.24.0

Roboty związane z wierceniem studni i ujęć wodnych oraz instalowaniem zbiorników septycznych

107

42.22.21.0

Roboty ogólnobudowlane związane z budową przesyłowych linii telekomunikacyjnych i elektroenergetycznych

108

42.22.22.0

Roboty ogólnobudowlane związane z budową rozdzielczych linii telekomunikacyjnych i elektroenergetycznych

109

42.22.23.0

Roboty ogólnobudowlane związane z budową elektrowni

110

42.91.20.0

Roboty ogólnobudowlane związane z budową nabrzeży, portów, tam, śluz i związanych z nimi obiektów hydrotechnicznych

111

42.99.21.0

Roboty ogólnobudowlane związane z budową obiektów produkcyjnych i górniczych

112

42.99.22.0

Roboty ogólnobudowlane związane z budową stadionów i boisk sportowych

113

42.99.29.0

Roboty ogólnobudowlane związane z budową pozostałych obiektów inżynierii lądowej i wodnej, gdzie indziej niesklasyfikowane

114

43.11.10.0

Roboty związane z rozbiórką i burzeniem obiektów budowlanych

115

43.12.11.0

Roboty związane z przygotowaniem terenu pod budowę, z wyłączeniem robót ziemnych

116

43.12.12.0

Roboty ziemne: roboty związane z kopaniem rowów i wykopów oraz przemieszczaniem ziemi

117

43.13.10.0

Roboty związane z wykonywaniem wykopów i wierceń geologiczno-inżynierskich

118

43.21.10.1

Roboty związane z wykonywaniem instalacji elektrycznych służących bezpieczeństwu

119

43.21.10.2

Roboty związane z wykonywaniem pozostałych instalacji elektrycznych

120

43.22.11.0

Roboty związane z wykonywaniem instalacji wodno­kanalizacyjnych i odwadniających

121

43.22.12.0

Roboty związane z wykonywaniem instalacji cieplnych, wentylacyjnych i klimatyzacyjnych

122

43.22.20.0

Roboty związane z wykonywaniem instalacji gazowych

123

43.29.11.0

Roboty związane z zakładaniem izolacji

124

43.29.12.0

Roboty związane z zakładaniem ogrodzeń

125

43.29.19.0

Pozostałe roboty instalacyjne, gdzie indziej niesklasyfikowane

126

43.31.10.0

Roboty tynkarskie

127

43.32.10.0

Roboty instalacyjne stolarki budowlanej

128

43.33.10.0

Roboty związane z wykładaniem posadzek i oblicowywaniem ścian

129

43.33.21.0

Roboty związane z wykładaniem podłóg i ścian lastryko, marmurem, granitem lub łupkiem

130

43.33.29.0

Pozostałe roboty związane z wykładaniem podłóg i ścian (włączając tapetowanie), gdzie indziej niesklasyfikowane

131

43.34.10.0

Roboty malarskie

132

43.34.20.0

Roboty szklarskie

133

43.39.11.0

Roboty związane z wykonywaniem elementów dekoracyjnych

134

43.39.19.0

Roboty związane z wykonywaniem pozostałych wykończeniowych robót budowlanych, gdzie indziej niesklasyfikowanych

135

43.91.11.0

Roboty związane z wykonywaniem konstrukcji dachowych

136

43.91.19.0

Roboty związane z wykonywaniem pozostałych prac dekarskich

137

43.99.10.0

Roboty związane z zakładaniem izolacji przeciwwilgociowych i wodochronnych

138

43.99.20.0

Roboty związane z montowaniem i demontowaniem rusztowań

139

43.99.30.0

Roboty związane z fundamentowaniem, włączając wbijanie pali

140

43.99.40.0

Roboty betoniarskie

141

43.99.50.0

Roboty związane ze wznoszeniem konstrukcji stalowych

142

43.99.60.0

Roboty związane ze wznoszeniem konstrukcji z cegieł i kamienia

143

43.99.70.0

Roboty związane z montażem i wznoszeniem konstrukcji z elementów prefabrykowanych

144

43.99.90.0

Roboty związane z wykonywaniem pozostałych specjalistycznych robót budowlanych, gdzie indziej niesklasyfikowanych

145

45.31.1

Sprzedaż hurtowa części i akcesoriów do pojazdów samochodowych, z wyłączeniem motocykli

146

45.32.1

Sprzedaż detaliczna części i akcesoriów do pojazdów samochodowych (z wyłączeniem motocykli) prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach

147

45.32.2

Pozostała sprzedaż detaliczna części i akcesoriów do pojazdów samochodowych, z wyłączeniem motocykli

148

ex 45.40.10.0

Sprzedaż hurtowa motocykli oraz części i akcesoriów do nich - wyłącznie sprzedaż części i akcesoriów do motocykli

149

ex 45.40.20.0

Sprzedaż detaliczna motocykli oraz części i akcesoriów do nich prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach - wyłącznie sprzedaż części i akcesoriów do motocykli

150

ex 45.40.30.0

Pozostała sprzedaż detaliczna motocykli oraz części i akcesoriów do nich - wyłącznie sprzedaż detaliczna części i akcesoriów do motocykli

 

Jeśli nie sprzedajesz i nie kupujesz towarów i usług z tego załącznika, możesz zakończyć lekturę artykułu w tym miejscu. Zmiana Cię nie dotyczy. No właśnie...tylko... ilu przedsiębiorców w ogóle nie kupuje komputera, telefonu lub części do samochodu?

Poznaj więc nowe obowiązki związane z towarami i usługami, które znalazły się w tym załączniku. Niebieskim kolorem zaznaczone są cytowane fragmenty ustaw, czarnym - moje komentarze.

Art. 108e. Ustawa o VAT

Podatnicy, którzy dokonują dostawy towarów lub świadczą usługi, o których mowa w załączniku nr 15 do ustawy, oraz podatnicy nabywający te towary lub usługi są obowiązani posiadać rachunek rozliczeniowy, o którym mowa w art. 49 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe, lub imienny rachunek w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej otwarty w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, prowadzone w walucie polskiej.

Czyli, po pierwsze od 01.11.2019 każdy czynny podatnik podatku VAT, który sprzedaje lub kupuje towary i usługi z załącznika nr 15 musi mieć firmowy rachunek w banku lub SKOK-u. Podkreślam, że nie ma tu żadnych granic kwotowych. Dotąd osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą takiego obowiązku nie miały. Mogły korzystać ze swojego prywatnego konta w banku lub nawet - przy małej firmie i niedużych kwotach, płacić tylko gotówką lub przekazem pocztowym.

Od 1.11.2019 praktycznie każdy czynny vatowiec będzie musiał mieć konto firmowe.

Art. 105a. Ustawa o VAT

1. Podatnik, o którym mowa w art. 15, na rzecz którego dokonano dostawy towarów, o których mowa w załączniku nr 15 do ustawy, odpowiada solidarnie wraz z podmiotem dokonującym tej dostawy za jego zaległości podatkowe, w części podatku proporcjonalnie przypadającej na dostawę dokonaną na jego rzecz, jeżeli w momencie dokonania tej dostawy podatnik wiedział lub miał uzasadnione podstawy do tego, aby przypuszczać, że cała kwota podatku przypadająca na dokonaną na jego rzecz dostawę lub jej część nie zostanie wpłacona na rachunek urzędu skarbowego.

2. Podatnik miał uzasadnione podstawy do tego, aby przypuszczać, że cała kwota podatku przypadająca na dokonaną na jego rzecz dostawę towarów lub jej część nie zostanie wpłacona na rachunek urzędu skarbowego, jeżeli okoliczności towarzyszące tej dostawie towarów lub warunki, na jakich została ona dokonana, odbiegały od okoliczności lub warunków zwykle występujących w obrocie tymi towarami, w szczególności jeżeli cena za dostarczone podatnikowi towary była bez uzasadnienia ekonomicznego niższa od ich wartości rynkowej.

3. Przepisu ust. 1 nie stosuje się:

1) do nabycia towarów, o których mowa w poz. 92 załącznika nr 15 do ustawy, jeżeli:

a) nabycie to jest dokonywane na stacjach paliw lub stacjach gazu płynnego, do standardowych zbiorników pojazdów używanych przez podatników nabywających te towary, do napędu tych pojazdów,

b) dostawy tych towarów dokonuje podatnik dostarczający gaz przewodowy za pośrednictwem własnych sieci przesyłowych lub dystrybucyjnych;

2) jeżeli powstanie zaległości podatkowych nie wiązało się z uczestnictwem podmiotu dokonującego dostawy towarów, o którym mowa w ust. 1, w nierzetelnym rozliczaniu podatku w celu odniesienia korzyści majątkowej;

3) (uchylony)

4) (uchylony)

5) do nabycia towarów, udokumentowanego fakturą, w której kwota należności ogółem stanowi kwotę, o której mowa w art. 19 pkt 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2019 r. poz. 1292);

6) do nabycia towarów, za które podatnik dokonał zapłaty z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności.

Długie i zagmatwane. Chciałoby się powiedzieć- jak zwykle w naszych ustawach podatkowych.

O co chodzi w art. 105a? W uproszczeniu:

Kto kupuje usługi i towary z załącznika nr 15 odpowiada na równi ze sprzedającym za jego niezapłacony do urzędu skarbowego VAT od tej transakcji. Czyli, jeśli Ty kupujesz coś z załącznika, a sprzedawca nie odprowadzi VAT od tej faktury, to skarbówka ściga i jego i Ciebie. I ściąga ten VAT z tego, kto jest łatwiejszy do oskubania. Zakład, że to Ty? Przecież jeśli ktoś nie płaci podatku, to nie po to, żeby pozwolić go sobie zabrać w postępowaniu egzekucyjnym. Nie płaci, bo nie ma (albo ma, ale bezpiecznie ulokowane poza zasięgiem fiskusa).

Oczywiście dalej jest o tym, że tak się dzieje tylko, jeśli mogłeś przypuszczać, że sprzedawca jest nieuczciwy, bo jeśli sądziłeś, że jest uczciwy, to właściwie nie odpowiadasz, ale... spróbuj przekonać skarbówkę, że naprawdę nie wiedziałeś, że sprzedawca nie ma zamiaru tego VATu zapłacić. Sprawa jest z góry przegrana.

I teraz punkt 3 art. 105a który określa, kiedy jednak nie odpowiadasz za zobowiązania podatkowe swojego nieuczciwego dostawcy.

Nie grozi Ci odpowiedzialność solidarna:

1. Gdy ta dostawa to paliwo zatankowane na stacji paliw albo gaz z sieci.

2. Gdy dostawca nie chciał oszukać fiskusa, tylko mu tak wyszło (znów sprawa mglista i uznaniowa). Przecież każdy twierdzi, że nie chciał. Nie słyszałam, żeby ktoś przed urzędnikami skarbowymi opowiadał, że z góry planował przekręt.

3. Gdy kwota należności ogółem to kwota z art. 19 pkt 2 Prawa przedsiębiorców. Co mówi przywołany artykuł?

Art. 19. Prawo przedsiębiorców

Dokonywanie lub przyjmowanie płatności związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą następuje za pośrednictwem rachunku płatniczego przedsiębiorcy, w każdym przypadku gdy:

1) stroną transakcji, z której wynika płatność, jest inny przedsiębiorca oraz

2) jednorazowa wartość transakcji, bez względu na liczbę wynikających z niej płatności, przekracza 15 000 zł lub równowartość tej kwoty, przy czym transakcje w walutach obcych przelicza się na złote według średniego kursu walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień dokonania transakcji.


Należy rozumieć, że odpowiada się solidarnie za VAT od zakupów z załącznika nr 15 tylko, jeśli kwota na fakturze jest mniejsza niż 15 000 zł, a nie dotyczy to kwot od 15 000 wzwyż. Dlaczego?

4. Nie grozi Ci odpowiedzialność solidarna, gdy płacąc fakturę zastosujesz mechanizm podzielonej płatności.

Dochodzimy do sedna. Mamy fakturę od dostawcy, na której są towary lub usługi z załącznika nr 15. Sposobem na uniknięcie solidarnej odpowiedzialności na wypadek, gdyby dostawca nie zapłacił VATu z tej faktury, jest stosowanie split paymentu. Zapłata z Twojego konta firmowego na konto firmowe dostawcy w podzielonej płatności chroni Cię przed konsekwencjami "błędów i wypaczeń" dostawcy. Zawsze. Niezależnie od kwoty należności na fakturze. Różnica polega na tym, że do 15 000 zł. możesz ją zapłacić w split paymencie i uniknąć solidarnej odpowiedzialności albo liczyć na uczciwość dostawcy. Powyżej 15 000 zł. musisz ją zapłacić w split paymencie i w związku z tym odpowiedzialność solidarna Ci nie grozi.

Art. 108a.  Ustawa o VAT

1a. Przy dokonywaniu płatności za nabyte towary lub usługi wymienione w załączniku nr 15 do ustawy, udokumentowane fakturą, w której kwota należności ogółem stanowi kwotę, o której mowa w art. 19 pkt 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, podatnicy są obowiązani zastosować mechanizm podzielonej płatności.

A co jeśli dostawca lub nabywca zlekceważą obowiązki zapłaty w podzielonej płatności faktury powyżej 15 000?

Po pierwsze - obowiązkiem dostawcy towarów i usług z załącznika nr 15 jest umieszczenie stosownego zapisu na fakturze:

Art. 106e.  Ustawa o VAT

1. Faktura powinna zawierać:

18a)  w przypadku faktur, w których kwota należności ogółem stanowi kwotę, o której mowa w art. 19 pkt 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, obejmujących dokonaną na rzecz podatnika dostawę towarów lub świadczenie usług, o których mowa w załączniku nr 15 do ustawy - wyrazy "mechanizm podzielonej płatności";

12. W przypadku stwierdzenia, że podatnik wystawił fakturę z naruszeniem ust. 1 pkt 18a, naczelnik urzędu skarbowego lub naczelnik urzędu celno-skarbowego ustala dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości odpowiadającej 30% kwoty podatku przypadającej na dostawę towarów lub świadczenie usług wymienionych w załączniku nr 15 do ustawy, wykazanej na tej fakturze. W stosunku do osób fizycznych, które za ten sam czyn ponoszą odpowiedzialność za wykroczenie skarbowe albo za przestępstwo skarbowe, dodatkowego zobowiązania podatkowego nie ustala się.

13. Przepisu ust. 12 nie stosuje się, jeżeli zapłata kwoty odpowiadającej kwocie podatku przypadającej na dostawę towarów lub świadczenie usług wymienionych w załączniku nr 15 do ustawy, wykazanej na fakturze, została dokonana z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności.

To znaczy, że dostawca wystawiając fakturę na kwotę powyżej 15 000 zł. i zawierającą pozycje z załącznika nr 15 ma obowiązek zamieścić na niej zapis "mechanizm podzielonej płatności". Przy czym wartość pozycji "wrażliwych" na fakturze nie ma znaczenia. Istotne są dwa parametry - istnienie takich pozycji na fakturze (niezależnie od ich wartości) i wartość całej faktury powyżej 15 000 zł. Jeśli tego nie zrobi, musi liczyć się z karą w wysokości 30% VAT od towarów i usług z załącznika ujętych na tej fakturze.

Taka sama kara czeka nabywcę, który płacąc za taką fakturę nie zastosuje mechanizmu podzielonej płatności. Przy czym, co istotne, brak adnotacji o split paymencie na fakturze nie zwalnia z tego obowiązku. Co oznacza, że każdą fakturę o wartości powyżej 15 000 zł. przed zapłatą trzeba przeanalizować pod kątem umieszczenia na niej pozycji z załącznika nr 15. 

Dodać należy, że obowiązek zapłaty split payment dotyczy tylko tej części faktury, która dotyczy towarów i usług z załącznika. Czyli, przynajmniej teoretycznie, można jedną fakturę zapłacić dwoma przelewami - "wrażliwe" - przelewem split payment, a resztę faktury zwykłym przelewem.

Innym wyjściem jest wystawianie przez dostawcę dwóch faktur - jednej na towary i usługi z załącznika, a drugiej - na całą resztę. Wtedy pierwsza będzie musiała zawierać adnotację "mechanizm podzielonej płatności" i będzie płacona w split paymencie tylko, jeśli przekroczy 15 000 zł. Jeśli wartość faktury będzie poniżej tej kwoty to nabywca zdecyduje, czy chce płacić płatnością podzieloną (bo boi się solidarnej odpowiedzialności) czy płaci zwykłym przelewem, bo ufa dostawcy. Druga faktura, niezależnie od wartości, może być zapłacona dowolnie, przynajmniej do końca roku. Od 01.01.2019 wchodzi bowiem obowiązek weryfikacji konta dostawcy na "białej liście podatników".