Mam pytanie...

Uproszczenia według Ministra Finansów czyli JPK V7 i nowe kody

Ministerstwo Finansów już w zeszłym roku zapowiedziało uproszczenie dla przedsiębiorców, polegające na likwidacji deklaracji VAT 7 i wprowadzeniu nowego, rozszerzonego pliku JPK_VAT.

Od lat każde „uproszczenie” dla przedsiębiorców oznacza tylko dodatkowe obowiązki i panujący przez kilka miesięcy (lub lat) chaos interpretacyjny. Tak więc, słysząc o kolejnym uproszczeniu nie uległam euforii. No i nie pomyliłam się. Od listopada zamiast dwu wyżej wspomnianych deklaracji będziemy wysyłać jedną: JPK V7. W tym tworze zawarte będą wszystkie informacje dotąd umieszczane w deklaracji VAT i w pliku JPK_VAT. Wszystkie dotychczasowe… i dużo więcej.

Chodzi o nowe kody, które trzeba będzie wpisywać przy poszczególnych fakturach w nowym pliku. Skrócony opis kodów podaję na końcu artykułu. Trzeba jednak sięgnąć do rozporządzenia i sprawdzić dokładnie, jaki jest zakres ich stosowania. Niemal każdy kod ma bowiem odniesienie do dodatkowych przepisów.

Wraz z końcem czerwca pojawiły się pytania dotyczące kodów. Odpowiadam na te, które usłyszałam w tym tygodniu.

  1. Czy to prawda, że od lipca muszę na każdej fakturze wpisywać jakieś dodatkowe kody? Gdzie ja to niby mam wpisywać na tej fakturze?

Faktury będziemy wystawiać tak jak dotychczas. Nie ma obowiązku (przynajmniej zgodnie z obecnymi przepisami) umieszczania kodów na fakturach. Tylko w pliku JPK trzeba będzie wpisywać nowe kody i to nie od lipca, a od rozliczenia października (czyli począwszy od deklaracji składanych w listopadzie).

  1. Czyli to tylko problem księgowych, właściciele firm nic nie będą musieli robić?

Nic bardziej mylnego. A dlaczego?

Kody dotyczą różnych aspektów transakcji – rodzaju towaru, podmiotów uczestniczących w obrocie, rodzaju sprzedaży i sposobu jej udokumentowania.

To prawda, że najbardziej skutki „uproszczenia” odczują księgowi, którzy będą musieli uwzględniać powyższe kody w nowym pliku JPK V7. I to pod groźbą wysokich kar za każdy błąd. Ale księgowi nie poradzą sobie bez współpracy z przedsiębiorcami. Bo to przedsiębiorcy będą posiadali wiedzę na temat charakteru transakcji i rodzaju podmiotów w nich uczestniczących.

Pierwszą zmianą, jaką będą musieli wprowadzić przedsiębiorcy będzie rezygnacja z „asekuracyjnego” umieszczania na wszystkich fakturach zapisu „mechanizm podzielonej płatności”. Obecnie robi tak wiele firm. Zamiast zagłębiać się w zawiłości przepisów o split paymencie, każdą fakturę, nawet dokumentującą sprzedaż marchewki za 20 zł., opatrują napisem „mechanizm podzielonej płatności”.

Dlaczego? Bo nie ma kary za niepotrzebne umieszczenie takiego napisu. Są natomiast kary za brak adnotacji w sytuacji, gdy istnieje taki obowiązek. Jak więc uniknąć problemów? Wystarczy na każdej fakturze umieszczać newralgiczny zapis, czy jest taki obowiązek czy nie. Gdy wpisze się tą frazę do szablonu faktury, nie trzeba już o tym pamiętać. A co się traci przy takim podejściu? Ano tylko tyle, że odbiorca faktury, kierując się tą samą zasadą asekuracji zapłaci rzeczywiście za tą marchewkę podzieloną płatnością.

Po wejściu w życie nowych deklaracji JPK V7 umieszczanie zapisu „mechanizm podzielonej płatności” na każdej fakturze nadal nie będzie karane. Ale księgowa zacznie domagać się oznaczania w ten sposób tylko tych faktur, które zgodnie z przepisami muszą być objęte mechanizmem podzielonej płatności. Bo to ona będzie musiała w rejestrach umieszczać przy takiej fakturze odpowiedni kod MMP. I to wyłącznie przy tych rzeczywiście objętych obowiązkiem podzielonej płatności.

Jeszcze bardziej oczywista jest kwestia obowiązku opisania przez przedsiębiorcę faktur wystawianych pomiędzy podmiotami powiązanymi. Chodzi o powiązania w rozumieniu przepisów podatkowych, a więc nie tylko kapitałowe, ale i majątkowe oraz rodzinne. Księgowy, nawet mając mnóstwo czasu i chęci, nie ma szans rozpracować każdej faktury pod kątem tego, czy nie została wystawiona przez firmę należącą do szwagra przedsiębiorcy. Taki opis musi umieścić sam przedsiębiorca, bo tylko on wie, że firma X należy do jego siostry, a w spółce Y teść ma 40% udziałów.

Wnioski? Analiza faktur pod kątem nowych kodów i umieszczanie ich w rejestrach na pewno wydłuży czas potrzebny na rozliczanie księgowe firm. Nowe wysokie kary (500 zł. za każdy błąd) skłonią księgowych do zwiększenia sumy gwarancyjnej w polisach ubezpieczeniowych. W związku z powyższym nie ma takiej możliwości, by ceny obsługi księgowej vatowca utrzymały się na tym samym poziomie co dotąd. W efekcie - na skutek tego „uproszczenia” - przedsiębiorcy nie tylko więcej czasu będą potrzebowali na przygotowanie i opisanie faktur dla księgowości, ale na dodatek wzrosną koszty prowadzenia firmy.

A tym, coraz mniej licznym przedsiębiorcom, którzy sami prowadzą sobie księgowość, pozostaje tylko dokładnie zapoznać się z rozporządzeniem. I upewnić się, że program, z którego generują dane do deklaracji VAT, udźwignie tą zmianę.

  1. Czy jeśli wystawiam tylko faktury na małe kwoty, do tysiąca złotych, to też będę musiał wpisywać te kody?

Dla samego obowiązku stosowania kodów nie ma znaczenia wartość faktury ani status podatnika. Dotyczy to wszystkich vatowców. To znaczy, że z obowiązku nie będą zwolnieni np. mikroprzedsiębiorcy ani firmy, które wystawiają tylko faktury na niskie kwoty.

  1. Czy do każdej faktury sprzedaży i zakupu trzeba dopisać jakiś kod? Świadczę usługi budowlane i żaden kod mi nie pasuje.

Nie, nie do każdej pozycji w nowym JPK V7 będzie dopisany kod. Będą takie, do których nie będzie przypisany żaden kod, ale będą i takie, do których będzie się odnosiło kilka kodów. Kody powszechnie stosować będą firmy, które dokonują sprzedaży określonych towarów lub usług (np. sklepy ogólnospożywcze i motoryzacyjne, stacje paliw, apteki, firmy transportowe, biura rachunkowe czy kancelarie prawne). Ponadto – firmy dokonujące transakcji objętych obowiązkowym split paymentem.

Ale każdy vatowiec będzie musiał kody znać i stosować w określonych sytuacjach (np. opisując rodzaj dokumentu czy transakcję pomiędzy podmiotami powiązanymi).

  1. A jeśli w miesięcznym raporcie fiskalnym są różne towary, to mam przy nim wpisywać wszystkie kody – np. alkohol i papierosy?

Nie, do raportu fiskalnego w ogóle nie dopisujemy kodów sprzedanych przez kasę fiskalną towarów i usług. Ale, jeśli do paragonu wystawimy fakturę, to należy ją oznaczyć kodem „FP” i umieścić kod (lub kody) sprzedanego towaru lub usługi.

  1. Gdzie znajdę te kody, bo w ustawie o VAT nic takiego nie ma?

Podaję skrótowy opis kodów, które będą obowiązywać od października 2020. Kody dokładnie opisane są w Rozporządzeniu Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju z dnia 15 października 2019 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych zawartych w deklaracjach podatkowych i ewidencji w zakresie podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2019 r., poz. 1988);

Na pewno księgowa poinstruuje, w jaki sposób opisywać faktury z uwzględnieniem nowych obowiązków. Przedsiębiorcy księgujący samodzielnie muszą przeanalizować w rozporządzeniu dokładny opis każdego punktu i zawarte w nich odwołania do różnych innych aktów prawnych.

1) Kody cyfrowe dotyczące dostaw określonych towarów:

  1. a) napojów alkoholowych - oznaczenie „01”,
  2. b) paliw - oznaczenie „02”,
  3. c) oleju opałowego w rozumieniu przepisów o podatku akcyzowym oraz olejów smarowych, pozostałych olejów - oznaczenie „03”,
  4. d) wyrobów tytoniowych, - oznaczenie „04”,
  5. e) odpadów -oznaczenie „05”,
  6. f) urządzeń elektronicznych oraz części i materiałów do nich, - oznaczenie „06”,
  7. g) pojazdów oraz części samochodowych - oznaczenie „07”,
  8. h) metali szlachetnych oraz nieszlachetnych - oznaczenie „08,
  9. i) leków oraz wyrobów medycznych - produktów leczniczych, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych, - oznaczenie „09”,
  10. j) budynków, budowli i gruntów - oznaczenie „10”;

2) Kody cyfrowe dotyczące świadczenia wybranych usług:

  1. a) w zakresie przenoszenia uprawnień do emisji gazów cieplarnianych, - oznaczenie „11”,
  2. b) o charakterze niematerialnym - wyłącznie: doradczych, księgowych, prawnych, zarządczych, szkoleniowych, marketingowych, firm centralnych (head offices), reklamowych, badania rynku i opinii publicznej, w zakresie badań naukowych i prac rozwojowych - oznaczenie „12”,
  3. c) transportowych i gospodarki magazynowej - oznaczenie „13”.

Ponadto kody literowe dotyczące charakteru transakcji:

1) dostawy w ramach sprzedaży wysyłkowej z terytorium kraju, o której mowa w art. 23 ustawy - oznaczenie „SW”;

2) świadczenia usług telekomunikacyjnych, nadawczych i elektronicznych, o których mowa w art. 28k ustawy - oznaczenie „EE”;

3) istniejących powiązań między nabywcą a dokonującym dostawy towarów lub usługodawcą, o których mowa w art. 32 ust. 2 pkt 1 ustawy – oznaczenie „TP”;

4) wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów dokonanego przez drugiego w kolejności podatnika VAT w ramach transakcji trójstronnej w procedurze uproszczonej, o której mowa w dziale XII rozdział 8 ustawy - oznaczenie „TT WNT”;

5) dostawy towarów poza terytorium kraju dokonanej przez drugiego w kolejności podatnika VAT w ramach transakcji trójstronnej w procedurze uproszczonej, o której mowa w dziale XII rozdział 8 ustawy – oznaczenie „TTD”;

6) świadczenia usług turystyki opodatkowanych na zasadach marży zgodnie z art. 119 ustawy - oznaczenie „MR T”;

7) dostawy towarów używanych, dzieł sztuki, przedmiotów kolekcjonerskich i antyków, opodatkowanej na zasadach marży zgodnie z art. 120 ustawy - oznaczenie „MR UZ”;

8) wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów następującej po imporcie tych towarów w ramach procedury celnej 42 (import) - oznaczenie „I 42”;

9) wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów następującej po imporcie tych towarów w ramach procedury celnej 63 (import) - oznaczenie „I 63”;

10) transferu bonu jednego przeznaczenia dokonanego przez podatnika działającego we własnym imieniu, opodatkowanego zgodnie z art. 8a ust. 1 ustawy - oznaczenie „B SPV”;

11) dostawy towarów oraz świadczenia usług, których dotyczy bon jednego przeznaczenia na rzecz podatnika, który wyemitował bon zgodnie z art. 8a ust. 4 ustawy - oznaczenie „B SPV DOSTAWA”;

12) świadczenia usług pośrednictwa oraz innych usług dotyczących transferu bonu różnego przeznaczenia, opodatkowanych zgodnie z art. 8b ust. 2 ustawy - oznaczenie „B MPV PROWIZJA”;

13) transakcji objętej obowiązkiem stosowania mechanizmu podzielonej płatności - oznaczenie „MPP”.

Kody literowe dotyczące rodzaju dokumentów:

1) „RO” - dokument zbiorczy wewnętrzny zawierający sprzedaż z kas rejestrujących;

2) „WEW” - dokument wewnętrzny;

3) „FP” - faktura, o której mowa w art. 109 ust. 3d ustawy.

W ewidencji zakupu znajdą się kody literowe dotyczące rodzaju transakcji:

1) podatku naliczonego z tytułu importu towarów, w tym importu towarów rozliczanego zgodnie z art. 33a ustawy - oznaczenie „IMP”;

2) transakcji objętej obowiązkiem stosowania mechanizmu podzielonej płatności - oznaczenie „MPP”.

oraz kody rodzaju dokumentów:

1) „VAT RR” - faktura VAT RR, o której mowa w art. 116 ustawy;

2) „WEW” - dokument wewnętrzny;

3) „MK” - faktura wystawiona przez podatnika będącego dostawcą lub usługodawcą, który wybrał metodę kasową rozliczeń określoną w art. 21 ustawy.